پاسخ کوتاه: چون پاسخ‌های هوش مصنوعی ذاتاً ناپایدارند. در آزمایشی در ژوئن ۲۰۲۶ با ۲٬۳۹۸ سؤال که هر روز به مدت یک هفته تکرار شد، به‌طور میانگین ۷۹٫۲٪ منابع یک پاسخ ChatGPT از یک روز به روز بعد تغییر کرد و فقط ۱٫۱٪ منابع در هر هفت روز ثابت ماندند. یعنی «رتبه اول در ChatGPT» مثل رتبه اول گوگل قابل تثبیت نیست. هدف واقع‌بینانه این است که برند شما در بیشترِ تکرارها و در چند پلتفرم مختلف حضور داشته باشد.
داده‌ها: ارجاع‌های هوش مصنوعی چقدر ناپایدارند؟
آزمایش روزانه GetMentions (ژوئن ۲۰۲۶)
- ۲٬۳۹۸ سؤال از ۵۶ برند، هر روز یک بار به مدت ۷ روز، با جست‌وجوی وب فعال.
- ۶۷٬۱۴۴ پاسخ و ۵۳۰٬۸۷۵ ارجاع در ChatGPT، Google AI Mode، Perplexity و Gemini.
- از دامنه‌هایی که روز اول ذکر شدند، ۴۰٫۹٪ روز دوم و ۳۳٫۴٪ روز هفتم هنوز ذکر می‌شدند.
- ۸۴٪ دامنه‌های ذکرشده برای یک سؤال، فقط در یکی از چهار موتور دیده شدند.
شاخص دیده‌شدن در هوش مصنوعی Semrush (منتشرشده ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶)
- ۱۲۶ میلیون پرامپت آمریکایی از ژانویه تا آوریل ۲۰۲۶ در ChatGPT، Gemini، AI Mode و AI Overview.
- فقط ۳۶ برند در هر ماه و در هر چهار پلتفرم جزو ۱۰۰ برند پرتکرار بودند.
- ChatGPT به‌طور میانگین ۱۵٫۴ منبع در هر پاسخ ذکر می‌کند، AI Mode ۱۱٫۴، AI Overview ۹٫۲ و Gemini فقط ۳٫۳.
- ۴۵٪ مدیران بازاریابی گفتند نمی‌توانند دیده‌شدن برندشان در پاسخ‌های هوش مصنوعی را درست اندازه بگیرند.
تفاوت حالت سریع و حالت تفکر
در پژوهش Semrush و کوین ایندیگ روی GPT-5.2، فقط ۲۵٫۶٪ دامنه‌های ذکرشده بین حالت Instant و Thinking برای یک سؤال مشترک بود. در حالت تفکر، سهم ردیت از ۱۵٪ به ۷٪ کاهش یافت و سهم منابع دولتی و دانشگاهی از ۱٫۹٪ به ۸٫۸٪ و مستندات رسمی از ۱۲٫۴٪ به ۱۷٫۵٪ افزایش یافت.
ارجاع با نام بردن فرق دارد
یک یافته مهم دیگر: در پژوهش ژوئن ۲۰۲۶ Semrush و ایندیگ، ۶۱٫۷٪ حضور دامنه‌ها «ارجاع بدون نام برند» بود و فقط ۱۳٫۲٪ هم ارجاع و هم نام برند را داشتند. ChatGPT در ۸۷٪ مواقع دامنه برند را به‌عنوان منبع لینک داده اما فقط در ۲۰٫۷٪ نام برند را در متن آورده است؛ Gemini برعکس عمل کرده است. یعنی ممکن است محتوای شما منبع پاسخ باشد اما کاربر هرگز نام شما را نبیند.
نکته منصفانه: بخشی از این پژوهش‌ها توسط Semrush یا مرتبطان آن انجام شده که منافع تجاری در ابزارهای رصد هوش مصنوعی دارند؛ اعداد را با همین ملاحظه بخوانید.
نظر من (حامد اصغری): از «رتبه» به «احتمال حضور» فکر کنید
این روزها درخواست «اول شدن در ChatGPT» زیاد شنیده می‌شود. با این داده‌ها، چنین قولی از هیچ سئوکاری قابل قبول نیست؛ اگر کسی تضمین رتبه در هوش مصنوعی می‌دهد، باید به او شک کنید. چیزی که می‌شود ساخت، احتمال حضور است: اینکه در ۱۰ بار پرسیدن یک سؤال، برند شما چند بار و در چند پلتفرم ظاهر شود.
به نظر من دو یافته برای سایت‌های فارسی خیلی کاربردی است. اول، حالت‌های «تفکر» به منابع رسمی و مستندات اعتماد بیشتری دارند؛ پس صفحات رسمی، دقیق و مستند ارزش بیشتری پیدا می‌کنند. دوم، چون پلتفرم‌ها منابع متفاوتی انتخاب می‌کنند، حضور در چند جای مختلف وب (سایت خودتان، لینکدین، ویدیو، مصاحبه، فروم‌های معتبر) از بهینه‌سازی یک صفحه برای یک موتور مهم‌تر است.
استراتژی واقع‌بینانه GEO در ۵ قدم
- ۲۰ سؤال اصلی مشتریان را فهرست کنید و هر ماه آن‌ها را چند بار در ChatGPT، Gemini و AI Mode بپرسید.
- نرخ حضور را ثبت کنید: در چند درصد تکرارها نام یا سایت شما آمد؟ این شاخص را ماهانه مقایسه کنید.
- نام برند را داخل محتوا طبیعی بیاورید: تا اگر متن شما نقل شد، نام شما هم همراهش باشد.
- منابع رسمی بسازید: صفحه خدمات دقیق، قیمت‌گذاری شفاف، مستندات و صفحه درباره ما.
- در چند پلتفرم حضور داشته باشید: چون ۸۴٪ منابع فقط در یک موتور دیده می‌شوند، تنوع حضور ریسک را کم می‌کند.
سؤالات متداول
آیا می‌توان در ChatGPT رتبه ثابت گرفت؟
خیر. داده‌ها نشان می‌دهد حدود ۷۹٪ منابع یک پاسخ از یک روز به روز بعد تغییر می‌کند. هدف درست، افزایش احتمال حضور در تکرارهای مختلف است.
کدام پلتفرم هوش مصنوعی منابع بیشتری ذکر می‌کند؟
طبق شاخص Semrush، ChatGPT با میانگین ۱۵٫۴ منبع در هر پاسخ بیشترین و Gemini با ۳٫۳ منبع کمترین را دارد.
چطور حضور برندم در هوش مصنوعی را اندازه بگیرم؟
یک فهرست ثابت از سؤال‌های مهم بسازید، آن‌ها را به‌طور منظم و چند بار در پلتفرم‌های مختلف بپرسید و درصد پاسخ‌هایی که برند شما در آن‌ها حضور دارد را ثبت کنید.
برای مبانی بهینه‌سازی برای موتورهای پاسخ‌گو، مقاله آموزش GEO را بخوانید.